|
|
|
ORTA KULAK
AMELİYATLARI
Kulak genel olarak dış,orta ve iç kulak olmak üzere 3 bölümde
incelenir. Her bölümün hastalıkları bazen ameliyatla tedavi
edilir. Ancak kulak ameliyatları çoğunlukla orta kulak
hastalıklarında yapılır.
Orta Kulak Ameliyatları Hangi Durumlarda Yapılır :
Orta kulaktaki ameliyatlar genellikle orta kulak iltihaplarında
yapılır. Orta kulak iltihapları hakkında eğitim salonunda bilgi
verilmiştir. Akut orta kulak iltihapları genellikle ilaçla
tedavi edilsede kronik orta kulak iltihaplarında sıklıkla
cerrahi tedaviye başvurulur. Orta kulak iltihabı dışında bazen
tümör veya travma gibi durumlarda da ameliyat gerekebilir. Ancak
bunlar ilgili bölümlerde anlatılacaktır. Burada bahsedilecek
olan; orta kulak ameliyatlarının çok önemli bir kısmını kapsayan
orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlardır.
Ne Tür Ameliyatlar Yapılır :
Orta Kulak iltihapları için küçük girişimler ya da büyük
ameliyatlar yapılabilir. Ameliyatları şu şekilde
sınıflandırabiliriz:
- Kulak Zarı Çizilmesi (Parasentez) : Genellikle akut ya
da seröz orta kulak iltihabı için yapılır.
- Kulağa Tüp takılması : Tüp takılması işlemi seröz orta
kulak iltihabı için yapılır.
- Mirengoplasti : Kulak zarı tamiri anlamına gelir.
- Timpanoplasti : Orta kulaktaki iltihabı temizleyip,
hasar gören kemikçiklerin işitmeyi iletecek duruma getirilmesi
işlemidir.
- Mastoidektomi : Orta kulak boşluğunun arkasındaki kemik
içinede iltihabın yayıldığı durumlarda bu kemiğin içinide açmak
ve iltihabı temizlemek işlemidir. Kemiğin ne kadar açıldığına
göre modifiye radikal ya da radikal mastoidektomi şeklinde
sınıflandırılabilir. Radikal mastoidektomi de işitme feda
edilerek iltihap temizlenmeye çalışılır.
Hangi Durumlarda Ameliyat Gereklidir :
Kronik orta kulak iltihabı bazen hastaya çok rahatsızlık
vermeden pasif olarak kalır. Bu tür durumlarda her zaman
ameliyat tercih edilmez. Ancak işitme kaybının ilerlediği,
iltihabın çevre dokulara yayıldığı ve komplikasyon oluşturduğu
vakalarda tedavi seçeneği ameliyat olmalıdır. Orta kulak
iltihaplarında tedavinin kesinlikle ameliyat olduğu bir durum '
kolesteatom' dur. Kolesteatom orta kulakta küme yaparak büyüyen
ve kemiği eriterek çevre dokulara yayılma yapan cilt ve epitel
birikimidir. Nadiren doğuştan da olabilen bu durum genellikle
iltihaba veya östaki borusunun çalışmamasına bağlı negatif
basınca bağlı olarak ya da bazı kulak zarı ameliyatları
sonrasında oluşur. Kolesteatom, orta kulak iltihabına bağlı
komplikasyonlarında sıklıkla sebebidir. Genellikle seröz orta
kulak iltihaplarına uygulanan tüp takılması işlemi ayrı bir
başlık halinde anlatılmıştır.
Ameliyat Öncesi Ne Gibi Tetkikler Yapılır :
Bir orta kulak iltihabına karar verirken üzerinde durulan
konular hastanın işitmesi ve iltihabın ne kadar yaygın
olduğudur. Bu nedenle hastanın muayenesinden sonra ilk yapılan
tetkik genellikle odiometri adı verilen işitme testleridir. Bu
testlerde işitme seviyesi, anlama yüzdesi gibi değerlere
bakılır. İltihabın durumu genellikle radyolojik olarak
incelenir. Bunun için normal grafiler de çekilebilir fakat
bilgisayarlı tomografi ya da bazen manyetik resonans daha
ayrıntılı bilgiler verir. Bu tetkiklerin dışında, hastanın genel
durumunu gösterecek olan rutin tetkikler yapılır. Bunlar
arasında akciğer grafisi, EKG, şeker, kolesterol ölçümleri,
idrar tetkikleri sayılabilir.
Ameliyat Nasıl Yapılır :
Orta kulak ameliyatları çoğu zaman genel anestezi ile yapılır.
Orta kulağa ulaşmak için yapılan kesi bazen kulak kepçesinin
önünden yapılsa da genellikle kulak arkasından yapılır.
Mirengoplasti ve timpanoplasti gibi ameliyatlarda kulak
zarındaki deliği kapatmak için kulak arkasındaki kastan zar
alınır. Eğer mastoidektomi yapılacaksa yani kulak arkasındaki
mastoid kemiğin içi açılacaksa tur adı verilen ve bir matkabı
andıran aletle kemik açılarak içi temizlenir. Orta kulaktaki
kemikçikler ses iletimini sağlayacak şekilde düzenlenir. Bunun
için bazen protezler kullanılır. Timpanoplastide kastan alınan
zar, eski delik zarın altına veya üstüne konur. Radikal
mastoidektomide kemikçikler tamamen çıkarılır ve işitme feda
edilir. Bu, iltihabın ve kolesteatomun temizlenmesinin zor
olduğu durumlarda uygulanır.
Seröz otitis media'da yapılan işlem ya kulak zarını çizmek veya
tüp takılmasıdır. Kulak zarı çizilerek (yani delinerek) orta
kulakta biriken sıvı boşaltılır. Eğer sıvı az ve yapışkan
değilse tüp takmaya gerek kalmaz. Ancak sıvı yapışkanlığından
dolayı boşaltılamıyorsa kulak zarında çizilen yere tüp takılır.
Ventilasyon tüpü denen bu tüpler bir ağzı dış kulağa, diğer ağzı
orta kulağa bakan ve orta kulağın dışarıdan hava almasını
sağlayan cihazlardır. Bazen lokal anestezi ile uygulansa da
özellikle çocuklarda genellikle genel anestezi gerekir. Kronik
orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlar genellikle daha
büyük ameliyatlardır. Eğer herhangi bir komplikasyon oluşmamışsa
yapılan işlem orta kulaktaki iltihabı boşaltıp, kemikçiklerdeki
erimelere bağlı kopmaları yok edip ( bu bazen protez koymayı
gerektirir) , kulak zarındaki deliği kapatmaktır. Zardaki deliği
kapatmak için genellikle kulak arkasındaki kasın zarı alınarak
kullanılır. Kronik orta kulak iltihaplarında eğer komplikasyon
oluşmuşsa genelde ilk ve bazen tek amaç iltihabı temizlemektir.
Bunun için kulak çevresindeki kemikler daha fazla açılır ve
işitmenin sağlanması ikinci plana itilir. Hatta bazen işitme
feda edilir. Kronik iltihaba bağlı ameliyatlarda genelde kulak
arkasından yapılan kesi ile ameliyat yapılır. |
|
|
Ameliyatın Ne Gibi Riskleri Vardır :
Orta kulak çevresinde bazı önemli oluşumlar vardır. Ameliyat
sırasında bunlara zarar verilebilir. Bunlar arasında iç kulağa
zarar verilerek tam ve kalıcı işitme kaybı olması, yüz sinirinin
zedelenerek yüz felci olması, önemli damarlara zarar verilmesi
sayılabilir.
Her ameliyatın olduğu gibi orta kulak ameliyatlarının da
riskleri ve komplikasyonları vardır. Bu ameliyatlar için
sıklıkla genel anestezi kullanıldığı için anestezi riskleri
mevcuttur. Bunun dışında kulak zarının çizilmesi genellikle
problem yaratmamasına rağmen bazen iç kulağa zarar verilebilir.
Tüp takılması da bazı problemler yaratabilir. Tüp takılırken
kulak zarına fazla zarar verilebilir veya tüp orta kulağa
kaçabilir. Tüp takıldıktan sonra ise, zarda kalıcı delik,
kireçlenme, infeksiyon ve buna bağlı akıntı oluşabilir.
Kronik orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlar daha
büyük ameliyatlardır ve bunlarında bazı komplikasyonları vardır.
İç kulağa zarar verilerek tam işitme kaybı, yüz felci, çevredeki
damar ve sinirlerin yaralanması önemli komplikasyonlar
arasındadır.
Ameliyattan Sonra Nelere Dikkat Etmeliyim :
Kronik orta kulak iltihaplarından sonra dikkat edilecek en
önemli konu pansumanlara riayet edilmesidir. Pansuman sıklığı ve
şekli size doktorunuz tarafından söylenecektir. Sargıların
ıslanmaması ve eğer yerinden kayma olursa doktorunuza
başvurulması gerekmektedir. Hastanın beslenmesiyle ilgili bir
kısıtlaması olmaz. Mastoidektomi ameliyatları sonrasında kulak
içinde bir boşluk oluşur ve bu boşlukta buşon (kulak kiri)
oluşabilir. Bunların periyodik olarak temizlenmesi
gerekmektedir.
Kulağına tüp takılan hastaların dikkat etmesi gereken en önemli
konu kulağa su kaçmasının önlenmesidir. Bunun dışında genellikle
ayda bir kez kontrol yeterlidir. Kronik orta kulak
iltihaplarında ise en önemli konu pansumanlara doktorun uygun
gördüğü şekilde riayet edilmesi ve verilen ilaçların uygun
şekilde kullanılmasıdır. Orta kulak iltihabı için ameliyat olan
hastaların yiyecek ve içecekle ilgili dikkat etmesi gereken
önemli konular yoktur. Kronik orta kulak iltihabı nedeniyle
kulak çevresindeki kemiğin fazla oyulmak zorunda kalınan
hastalarda, oluşan boşlukta kulak kiri sık sık birikebilir.
Bunlar periyodik olarak temizlenmelidir.
Ameliyat Kesin Çözüm mü? :
Kronik orta kulak ameliyatlarında sorunların yok olacağına ve
işitmenin düzeleceğine dair garanti verilmez. Kulak zarının
tutmaması, takılan protezlerin yerinden çıkması veya iltihabın
devam etmesi gibi durumlarla karşılaşılabilir.
Orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlardan önce hiç bir
zaman sorunun kesinlikle yok olacağına dair iddiada bulunulmaz.
Tüp takılan hastalarda tüp çıktıktan sonra orta kulaktaki basınç
ve sıvı problemleri tekrar edebilir. Bazen birkaç kez tüp
takılmasına rağmen problemin devam ettiği hastalar vardır.
Kronik orta kulak iltihabı ameliyatları sonucunda ise takılan
zarın tutmaması, takılan protezlerin yerinden çıkması, iltihabın
devam etmesi gibi problemler oluşabilir. |
|
|
